GRAFIKA - WYJAŚNIENIE PODSTAWOWYCH POJĘĆ

Słowniczek

Aliasing

zjawisko polegające na pojawianiu się tzw. ząbkowanych krawędzi na obrazkach, które zawierają dostatecznie wiele informacji, by zapewnić gładkie przejścia linii krzywych i zaokrągleń. Czasami nazywa się ten efekt schodkowaniem, bo krawędzie wyglądają jak rysunek schodków, a nie jak krzywizny.

ASCII

ang. American Standard Code for Information Interchange (standardowy amerykański kod wymiany informacji). Wymyślny sposób na powiedzenie, że coś zawiera wyłącznie tekst. Pliki ASCII mogą zostać odczytane przez procesory dokumentu i edytory tekstu.

Barwy

są to kolory, w ludzkim rozumieniu opisywane takimi terminami jak na przykład purpurowy czy zielononiebieski.

Bichromia

obrazek złożony z dwóch barw, z których każda odwzorowuje część skali szarości (poziomów jasności) obrazka.

Binarny

system binarny, czyli dwójkowy, korzysta z dwóch cyfr: O i l.

Cienie

najciemniejsze obszary obrazka.

Cień

efekt umieszczenia cienia za tekstem lub innym elementem obrazka, powodujący postanie złudzenia trójwymiarowości.

CLUT

ang. Color LookUp Table (tabela kolorów).  Jest to tabela wykorzystywana do dopasowywania barw z jednej przestrzeni kolorów do innej. W przypadku skanerów dane gęstości są dopasowywane do odpowiednich wartości RGB, w wyniku czego powstaje czytelny obrazek. Termin CLUT może też oznaczać tabelę kolorów zapisaną na dysku do wykorzystania w przyszłości.

CMYK

akronim ten oznacza cztery kolory farb (cyjan, magenta, żółty i czarny -ang. Cyan, Magenta, Yellow, blacK) używanych przez drukarzy do tworzenia pełno kolorowych obrazków.

Cyfrowy aparat fotograficzny

aparat przechowujący zdjęcia na twardym dysku lub karcie pamięci, znajdującej się wewnątrz tego urządzenia. Zdjęcia można następnie przesłać na dysk twardy komputera.

DPI

punkty na cal (ang. Dots Per Inch). Jest to rozdzielczość urządzeń wejściowych, takich jak skanery i cyfrowe, aparaty fotograficzne, a także rozdzielczość takich urządzeń wyjściowych, jak drukarki laserowe i naświetlarki.

Filtry

są to sekwencje przetwarzania obrazków w Photoshopie, służące do uzyskiwania danego efektu na całym obrazku lub na zaznaczonym obszarze.

Freeware

programy i moduły dodatkowe, z których można korzystać za darmo.

Gęstość siatki rastra

liczba linii (lub punktów rastra) na cal na siatce rastra; nazywana także liniaturą.

Jasność

wartość luminancji (poziomu szarości) w przestrzeni koloru HSB.

JPEG

ang. Joint Photographic Experts Group (połączona grupa ekspertów fotografii). Technika kompresji stratnej, używanej do upakowywania informacji o kolorach obrazka.

Kanały

informacje w skali szarości, reprezentujące rozkład barw na obrazku. Kanały mogą także opisywać zachowane zaznaczenia i szybką maskę.

Kanały Alfa

dodatkowe kanały wymieniane na palecie Kanały. Opisują one zaznaczenia, korzystając z informacji w skali szarości.

Kerning

zwiększanie i zmniejszanie odstępów między parami znaków, w celu poprawy wyglądu danego fragmentu tekstu.

Kilobajty

- 1024 bajty danych komputerowych.

Klin szarości

pasek fotograficzny, który zawiera odcienie szarości, na ogół zwiększające się z krokiem dziesięcioprocentowym. Można go kupić w wielu sklepach z artykułami graficznymi i fotograficznymi.

Klonowanie

czynność powielania fragmentów obrazka, polegająca na określeniu punktu odniesienia i malowaniu po obrazku pobieranymi stamtąd informacjami.

Kolaż

zestaw nałożonych na siebie obrazków. W Photoshopie obrazki te mogą być na siebie nałożone przy wykorzystaniu różnych trybów mieszania i masek warstw.

Kolor aktywny

barwa wyświetlana w danym momencie jako kolor narzędzia.

Koloru głębia

Każdemu pikselowi mapy bitowej jest przypisany określony kolor zapisywany w pamięci komputera przy użyciu liczby bitów od 2 do 24. Liczba bitów warunkuje tzw. głębię koloru, czyli ilość barw. Ilość bitów na piksel obrazu to Głębia koloru. (2-2; 4-16; 8-256; 24-16,7 mln kolorów)

Kompozycja

- połączenie kilku różnych obrazków w celu uzyskania nowego dzieła.

Kompresja bezstratna

metoda kompresji, taka jak ta, którą stosuje format GIF, polegająca na upakowaniu obrazka w celu zmniejszenia rozmiaru pliku, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich danych oryginału. Nie następuje tu żadne pogorszenie jakości obrazka.

Kompresja stratna

metoda kompresji wykorzystywana na przykład przez format JPEG, która zmniejsza rozmiar pliku, usuwając niektóre informacje z obrazka. Powoduje to pogorszenie jego jakości.

Kontrast

różnica odległości między wartościami światła i cienia obrazka.

Kurz i rysy

filtr usuwający z obrazka szum poprzez odnajdywanie obszarów o wysokim kontraście i rozmywanie granic między nimi.

Kwadrychromia

obrazek w skali szarości wydrukowany za pomocą mieszaniny czterech farb w celu odwzorowania przebarwionych szarości zamiast kolorów.

Linia bazowa

termin typograficzny, określający wyobrażoną linię poziomą, na której usadowione są litery.

Liniatura rastra

jednostka miary wykorzystywana przy tworzeniu obrazków rastrowanych dla potrzeb druku. Wyższa liniatura na ogół odpowiada lepszej rozdzielczości.

LPI

linie na cal (ang. Lines Perinch). Rozdzielczość obrazka wydrukowanego techniką offsetową, zdefiniowana jako liczba linii 50-procentowych punktów rastra na cal.

Luminancja

poziomy szarości (jasności) obrazka, wyświetlanego na ekranie monitora, gdzie różne natężenia światła odpowiadają różnym poziomom szarości.
 

Maksymalne nafarbienie

maksymalna ilość farby, określona wartością procentową, jaka może się pojawić w jednym miejscu obrazka drukowanego na maszynie offsetowej. Maksymalne nafarbienie o wartości 300% oznacza na przykład, że połączenie farb cyjan, magenta, żółtej i czarnej nie może w żadnym miejscu obrazka przekroczyć wartości 300%.

Maska warstwy

dynamiczna maska dodawana do warstwy w celu umożliwienia maskowania (zakrywania) jej fragmentów.

Megabajty

1024 bajty danych komputerowych.

Miniaturka

mały obrazek, który przedstawia zawartość większego dokumentu. W Photoshopie miniaturki pojawiają się na paletach Warstwy, Kanały, Historia i Ścieżki. Model koloru - model wykorzystywany do opisania danego zestawu kolorów. Na przykład model koloru RGB opisuje wszystkie barwy za pomocą trzech składowych: czerwonej, zielonej i niebieskiej.

Mora

niepożądane zjawisko zachodzące po nałożeniu na siebie dwóch różnych wzorków, co powoduje powstanie wyraźnego deseniu. Zachodzi ono w przypadku punktów rastra, przez co na wydrukowanym obrazku powstaje powtarzający się deseń.

Nasycenie

intensywność danej barwy w przestrzeni kolorów HSB; poziom czystego koloru obecny na obrazku. Pojęcie czystości koloru oznacza nieobecność czerni czy bieli, które przyciemniają i rozjaśniają kolor.

Pikselacja

grupowanie pikseli o podobnych barwach w komórki o rozmaitym kształcie.

Plik EPS

format pliku graficznego o nazwie Encapsulated Postscript.

Plugin

moduły dodatkowe, czyli miniprogramiki, które dołącza się do Photoshopa w celu uzyskania dodatkowych funkcji.

PostScript

język opisu strony (PDL) stosowany w urządzeniach drukujących o dużej rozdzielczości. Krótkie rozwinięcie: istnieją programy przetwarzające dane ze zwykłego sposobu opisu strony na kod postscriptowy. Następnie kod taki jest przesyłany do urządzenia wyjściowego, gdzie interpreter PostScriptu tworzy obraz zgodny z pierwowzorem. Zalety: niezalezność sprzętowa - można dowolny plik wydrukować na dowolnej drukarce z interpreterem PostScriptu. PostScript Level 2 - ulepszona i szybsza wersja obsługujące kolorowe wydruki i kompresję plików. PostScript Level 3 - uwzględnia optymalizację kolorowych wydruków oraz publikowanie dokumentów w sieci (np. WWW). Patrz na: grafika postscriptowa (wektorowa).

Półcienie

środkowy zakres tonów obrazka, przypadający między światłami a cieniami.

PPI

piksele na cal (ang. Pixels Per Inch). Rozdzielczość obrazka elektronicznego, na przykład obrazka w Photoshopie.

Próbkowanie kompensacyjne

( przy powiększaniu obrazka ) - dodatkowe piksele wstawiane są w procesie nazywanym próbkowaniem, który mierzy wartości koloru każdego piksela i na uzyskane wyniki wykorzystuje do utworzenia nowych pikseli.

Próbkowanie redukcyjne

zmniejszenie wymiarów obrazka - piksele usuwane są w procesie nazywanym próbkowaniem, który mierzy wartości koloru każdego piksela i na podstawie uzyskanych wyników albo całkowicie usuwa piksel, albo uśrednia grupę kilku pikseli w jeden.

Przeglądarka Intemetu

aplikacja wykorzystywana do oglądania stron WWW, utworzonych w języku HTML (ang. Hypertext Markup Language - język hiper-tekstowego znakowania informacji).

Przyrost punktu rastrowego

zmiana wielkości punktu wydrukowanego na papierze w stosunku do punktu obecnego na kliszy. Wartość ta jest określana procentowo, mierzy się ją dla 50-procentowego punktu rastra.

Punkt kontrolny

punkt na ścieżce, który definiuje jej kształt i umożliwia zmianę kierunku linii. Tworzy się go poprzez użycie narzędzia Pióro.

Punkt narożny

punkt, który zmienia kierunek ścieżki o 90 stopni.

Punkt źródłowy

punkt odniesienia, wykorzystywany przez narzędzie.

Stempel

narzędzie do pobierania danych przy klonowaniu obrazka.

Quick Time

aplikacja Apple, która steruje odtwarzaniem i kompresją plików wideo i dźwiękowych.

Radialny

wzór, który rozchodzi się od punktu środkowego na zewnątrz, tworząc kolisty kształt.

Pasteryzacja

proces tworzenia pikseli z elementów wektorowych.

Rendering

w trakcie przekształcania grafiki wektorowej na rastrową ustalany jest rozmiar mapy bitowej (długość i szerokość w pikselach).

RGB

przestrzeń koloru wykorzystująca składowe czerwoną (ang. Red), zieloną (ang. Green) i niebieską (ang. Blue). Jest to system tworzenia koloru używany przez monitory.

Rodzimy

w odniesieniu do filtrów termin ten oznacza po prostu, że dany filtr stanowi część programu Photoshop, w przeciwieństwie do filtrów dodatkowych (Plugin), takich jak Eye Candy czy Kai's Power Tools, które kupuje się oddzielnie i instaluje na własną rękę.

Rozdzielczość

termin ten oznacza liczbę szczegółów zawartych w obrazie cyfrowym, określaną przez liczbę punktów lub pikseli na cal.

Rozmycie gaussowskie

rozmycie o kontrolowanej intensywności, tworzone przez zastosowanie dla każdego piksela średniej ważonej. Wartość tę uzyskuje się na podstawie równania krzywej Gaussa.

Równowaga szarości

termin ten na ogół oznacza ilości farb cyjan, magenta i żółtej potrzebne do uzyskania neutralnej szarości. Czasami określa się w ten sposób równoważenie poziomów jasności całego obrazka w celu wydobycia pełnego zakresu szczegółów.

Rzutowanie koloru

ogólna zmiana koloru, która powstaje wskutek niezamierzonego na ogół dodania pewnego tonu barwy.

Shareware

programy i moduły dodatkowe, które można za darmo wypróbować, ale po upływie określonego terminu lub po użyciu ich określoną liczbę razy należy za nie zapłacić.

Skala szarości

tryb koloru, który wykorzystuje 8-bitowe informacje o jasności, dając w efekcie obrazek w 256 odcieniach szarości.

Sterownik drukarki

niewielki plik, zawierający informacje charakterystyczne dla danej drukarki. Sterowniki zawierają informacje wykorzystywane przez okna dialogowe: Ustawienia strony i Drukuj.

Sylwetka

obiekt wyizolowany z tła obrazka przez zaznaczenie lub ścieżkę odcinania.

Ścieżka

kontur obrysowujący część obrazka lub tworzący kształt.

Ścieżki odcinania

ścieżki utworzone w Photoshopie za pomocą narzędzia Pióro, obwodzące tę część obrazka, która ma zostać wykorzystana w aplikacji DTP, takiej jak PageMaker czy QuarkXPress.

Światła

najjaśniejsze obszary obrazka.

Światło tekstu

jest to funkcja umożliwiająca zmniejszanie i zwiększanie odstępów między wszystkimi znakami we fragmencie tekstu, łącznie ze znakami spacji.

Tabela kolorów

tabela zawierająca wszystkie barwy występujące w obrazku. Tabele kolorów tworzy się głównie dla obrazków w trybie koloru indeksowanego, które mogą zawierać do 256 różnych barw.

Trichromia

obrazek złożony z trzech kolorów, z których każdy reprezentuje część skali szarości tego obrazka.

Tryby mieszania

w Photoshopie są to filtry koloru, które zmieniają sposób mieszania się barw nakładanych z istniejącymi, zwłaszcza przy korzystaniu z narzędzi malarskich i warstw.

Uchwyty

punkty i linie kierunkowe połączone z punktem kontrolnym ścieżki. Przesunięcie uchwytu powoduje zmianę krzywizny segmentu ścieżki związanego z danym punktem kontrolnym.

Video Capture Board

karta komputerowa, która umożliwia importowanie i eksportowanie obrazu wideo z różnych źródeł, na przykład kamer VHS i BETA.

Wartości neutralne

kolory nie zawierające tonu barwy, takie jak czerń, biel i wszelkie szarości.

Winieta

efekt wtopienia obrazka w tło; krawędzie obrazka na ogół mają postać jakiegoś kształtu geometrycznego, na przykład owalu.

Wtapianie

efekt powstawania wokół konturu zaznaczenia obszaru łagodnego przejścia, uzyskany przez rozmycie pikseli w określonym promieniu.

Wygładzanie

metoda redukowania aliasingu, czyli schodkowatych krawędzi, polegająca na rozmyciu konturów grafiki czy tekstu w taki sposób, aby wyglądały na gładkie.

Zaznaczenie

termin ten oznacza aktywny obszar obrazka, podlegający edycji. Zaznaczony obszar obrazka oznaczony jest przez migającą linię przerywaną.

Zdjęcie

w Photoshopie termin ten oznacza utrwalenie stanu obrazka na danym etapie edycyjnym, na ogół po to, aby można było w przyszłości powrócić do tego stanu. Zdjęcia przechowywane są na palecie historii.