Linux DODATKOWE PROGRAMY

Pewnego dnia napisał do mnie na GG młody adept Linuksa i stwierdził, że zaczyna naukę od zbierania instalek, książek i stron www. Wszystko niby pięknie. W drugim zdaniu zabił mnie: poszukiwał programu antywirusowego do Linuksa, takiego jak cytuję... "Nortona, AVP". Nic nie dały moje wyjaśnienia, że Linux, to nie Windows i jego zabezpieczenie odbywa się w nieco inny sposób. Ponieważ istniejące skanery antywirusowe na Linuksa są stosowane głównie do sprawdzania poczty na serwerze pocztowym zainstalowanym na miejscu, nowicjusz nie powinien się takim czymś zajmować. Pomijam, że serwer pocztowy skonfigurowany przez osobę początkujacą będzie dziurawy jak sito, to przecież sama konfiguracja skanera (instalowanego ze źródełek) nie jest łatwa. Niestety, przegrałem. Młody człowiek był jak beton. Skończyliśmy durną rozmowę i przypuszczam, że teraz zanudza innych... poszukiwaniami skanera antywirusowego do sprawdzania systemu Linux. Poniżej podałem link do producenta programu antywirusowego potrafiącego przeskanować Linuksa i partycje windowsowe. Nie liczyłbym jednak na niego. Miałem wiele włamów, a skaner nic nie wykrył. Poza tym, jeżeli Twój Linux będzie tak dziurawy, że włamywacz zdoła zainstalować pluskwę, to pierw znajdź dziury (w bezpieczeństwie), a potem... reinstaluj system, nadaj nowe hasła, zabezpiecz system przed błędami z poprzedniej konfiguracji.

Wiele unixowych/linuksowych programów ma swoje odpowiedniki pod Windows:
przeglądarka LYNX
klient ftp: WGET
edytor VIM
klient pocztowy PINE/PC-PICO

Spis treści:

Ogólne uwagi
Przeglądarki Netscape 7.x, SeaMonkey, FireFOX
Opera (bardzo szybka przeglądarka www)
RavAntiVirus (antywirus-antytrojan dla Linuksa)
Konverse (WPKontakt dla Linuksa)
Kadu czyli Gadu-Gadu dla Linuksa (patrz też EKG)
CompuPic (przeglądarka do grafik)
N_m_a_p (skaner portów)
S_n_i_f_f_i_t ("wąchacz", czyli narzędzie do podsłuchu ruchu w sieci)
Open Office (darmowy pakiet biurowy)
Adobe Reader (czytnik plików PDF)
RAR dla Linuksa (działa tylko w powłoce tekstowej)
LanCHAT czyli czat do użycia w wewnętrznej sieci bez potrzeby dostępu do Internetu. Umożliwia komunikację pomiędzy komputerami z Windowsem i Linuksem.
Vyqchat czyli czat do użycia w wewnętrznej sieci bez potrzeby dostępu do Internetu. Umożliwia komunikację pomiędzy komputerami z Windowsem i Linuksem.
MPlayer - pięknie opisano na tej stronie (kopia z mojego archiwum). Poza tym polecam Komputer Świat EXPERT 3/2003[4] str. 74-77.
HJSPLIT, czyli program do dzielenia i scalania plików (na Linuksa oraz Windows).
tleenx2-CVS.tar.gz czyli TLEN dla Linuksa plus libtlen-20031026-1.i586.rpm biblioteka do niego. Instalacja przebiega standardowo: pierw zainstaluj biblioteki, potem ./configure , make , make install
LINPHONE czyli program do komunikacji głosowej pomiędzy Linuksami. Instalacja ze źródeł lub paczek rpm (dla Red Hat) jest prosta. Trzeba pierw zainstalować bibliotekę SIP (libosip*), potem sam program.
GetLeft to program pod Windows lub Linuksa do zasysania stron www łącznie z zawartością umieszczonych tam linków.
Przeglądarka tekstowa LYNX jest do pobrania ze strony: http://www.lynx.browser.org/ lub http://lynx.isc.org/release/

Ogólne uwagi dotyczące instalek.

Jeżeli to możliwe instaluj programy z płytek CD Mandrake/Mandriva (lub sieciowo poprzez połączenie z serwerem ftp za pomocą zlecenia urpmi). Czemu? Gdyż zapewnisz sobie w ten sposób wygodną aktualizację paczek np. ze względu na wykryte dziury w bezpieczeństwie. Bez sensu jest instalowanie np. serwera dhcpd pobierając pliki ze strony domowej projektu dhcp, gdyż będziesz musiał ręcznie, regularnie sprawdzać, czy są jakieś łaty.

Przydatnym jest (zwłaszcza dla nowicjuszy) poznanie programu MC, który opisałem na sąsiedniej stronie. Dla miłośników okienek jest program Krusader, czyli linuksowy klon znanego managera plików: Total Commander. Do pobrania ze strony http://krusader.sourceforge.net/

Bardzo rzadko uda Ci się z domowych stron dodatkowych programów znaleźć instalkę w formacie *.mdk.rpm - czyli specjalnie zaprojektowana pod Mandrake/Mandriva (wyjątkiem jest OPERA). W takich przypadkach szukaj plików projektowanych pod RedHat (przykładem jest opisany poniżej Konverse). Jednak nie unikniesz nauki obsługi archiwów *.tar.gz (zapraszam na stronkę poświęconą temu problemowi) oraz instalacji ze źródeł (po rozpakowaniu: ./configure , make , make install). Instalacja ze źródeł, ale z patchem opisana została na przykładzie programu s_n_i_f_f_i_t . Osobnym problemem są paczki o rozszerzeniu: nazwapliku-rpm.bin (patrz instalacja silnika JAVA na sąsiedniej stronie) oraz paczki o rozszerzeniu nazwapliku.tar.bz2 (patrz instrukcja instalowania Kernela).

Polecam przeczytanie notatki o samodzielnym tworzeniu paczek rpm. Instalację JAVA pod Linuksa opisałem tutaj, a instalację czytnika FLASH tutaj.

Instalacja najnowszych wersji programów opartych na silniku GECKO w ramach projektu Mozilla: Netscape 7.x, SeaMonkey, FireFOX. Uwaga: Netscape 7.x oraz SeaMonkey ma wbudowanego klienta poczty.
NETSCAPE 7.2

Pobierz ze strony http://browser.netscape.com/ instalkę Netscape 7.2 (wersję: Full Installer). Umieść ją na Desktopie usera (np. antek). Uruchom powłokę tekstową. Wpisz polecenie su (aby przejąć uprawnienia roota) i podaj hasło administratora. Skopiuj (zleceniem cp lub programem mc) instalkę (paczkę tar.gz) na Desktop czyli do katalogu /home/antek/Desktop. Będąc w tym katalogu:
cd /home/antek/Desktop
daj zlecenie:
tar zxpvf nazwapaczki.tar.gz
Pojawi się nowy katalog Netscape. Wejdź do niego zleceniem:
cd nazwakatalogu
i wylistuj zleceniem ls -la
Znajdź plik inicjujący instalację (np. install*). Uruchom go poleceniem:
./install*
Po zakończeniu instalacji samoczynnie uruchomi się program. Będzie to przeglądarka odpalona pod rootem, więc nie musisz (jako user antek) jej konfigurować. Zamknij przeglądarkę i wykonaj na Desktopie skrót do programu: kliknij prawym przyciskiem w Desktop, UTWÓRZ NOWE, PLIK, SKRÓT DO PROGRAMU, zakładka PROGRAM, POLECENIE i w ścieżce dostępu wpisz: /usr/local/danyprogram/plikstartujacy (czyli /usr/local/netscape/netscape). Netscape 7.2 ma automatycznie skonfigurowany czytnik FLASH.

SEAMONKEY

Inną przeglądarką opartą na silniku GECKO jest SeaMonkey (klon Mozilli). Wygląda jak Netscape 7.2 (taki sam wygląd, układ opcji, zawiera przeglądarkę, klienta pocztowego itp.). Nie ma za to automatycznie skonfigurowanego czytnika flash. Po pobraniu ze strony http://seamonkey.pl pliku seamonkey-1.0.2.pl-PL.linux-i686.installer.tar.gz (oczywiście wersja programu może być inna), umieść paczkę w katalogu domowym np. /home/antek . Zaloguj się jako root. Rozpakuj paczkę zleceniem:
cd /home/antek
tar zxpvf sea*.tar.gz
Pojawi się nowy katalog:
/home/antek/seamonkey-installer
Wejdź do katalogu /home/antek/seamonkey-installer i kliknij w plik seamonkey-installer (skrypt ma ikonkę czarnego monitorka) lub wykonaj zlecenie:
./seamonkey-installer
Po zakończeniu instalacji samoczynnie uruchomi się program. Będzie to przeglądarka odpalona pod rootem, więc nie musisz (jako user antek) jej konfigurować. Zamknij przeglądarkę i wykonaj na Desktopie skrót do programu: kliknij prawym przyciskiem w Desktop, UTWÓRZ NOWE, PLIK, SKRÓT DO PROGRAMU, zakładka PROGRAM, POLECENIE i w ścieżce dostępu wpisz: /usr/local/seamonkey/seamonkey

Uwaga: w Mandriva 2006, przed instalacją tej przeglądarki musiałem doinstalować brakujące w systemie biblioteki (libstdc++.so.5). Wykonałem więc (pod rootem): MCC, ZARZĄDZANIE OPROGRAMOWANIEM, PRZEGLĄD OPROGRAMOWANIA, KTÓRE MOŻNA ZAINSTALOWAĆ, wpisałem libstdc++ i kliknąłem przycisk WYSZUKAJ. Zainstaluj wszystkie biblioteki.

FIREFOX

Następną przeglądarką opartą na silniku GECKO, którą trzeba opisać to Firefox (klon Mozilli). Pobierz instalkę ze strony domowej i rozpakuj. Uwaga: należy rozpakowaną instalkę (czyli katalog z rozpakowanymi plikami) umieścić w jakimś sensownym miejscu np. /home/antek , gdyż dokładnie w tym katalogu za chwilę zainstaluje się program. Acha... Firefox pod Linuksem nie umie jak na razie skonfigurować automatycznie JAVA. Także czytnik FLASH należy dodatkowo zainstalować. Nie zapomnij ręcznie wykonać ikonki na Desktopie za pomocą której będziesz uruchamiać Firefoxa (opis podobny jak w Netscape).

Uwaga: w Mandriva 2006, przed instalacją tej przeglądarki (paczke pobrałem ze strony firefox.pl) musiałem doinstalować brakujące w systemie biblioteki (libstdc++.so.5). Wykonałem więc (pod rootem): MCC, ZARZĄDZANIE OPROGRAMOWANIEM, PRZEGLĄD OPROGRAMOWANIA, KTÓRE MOŻNA ZAINSTALOWAĆ, wpisałem libstdc++ i kliknąłem przycisk WYSZUKAJ. Zainstaluj wszystkie biblioteki. Oczywiście instalując za pomocą URPMI nie trzeba bawić się w doinstalowywanie potrzebnych bibliotek.

NETSCAPE 4.8

Jeżeli masz starego Linuksa Mandrake (do wersji 9.2 włącznie) to możesz zainstalować archaiczną Netscape 4.8. Przeglądarka ta ma automatycznie skonfigurowany silnik java, co jest jedyną jej zaletą. Netscape 4.8 źle czyta css, nowoczesne kodowanie html, xhtml. Po pobraniu paczki communicator-v48-us.x86-unknown-linux2.2.tar.gz, rozpakuj ją poleceniem tar zxpvf nazwapaczki.tar.gz. W nowo utworzonym katalogu Netscape* znajdziesz instalatora. Uruchom instalatora (jako root) zleceniem ./install* . Zostaniesz poproszony o zgodę na ścieżkę do katalogu /opt/netscape i zaakceptuj to (czyli wystarczy klepnąć ENTER, literkę y , ENTER ;). Na koniec wykonaj nową ikonkę na Desktopie wpisując ścieżkę dostępu /opt/netscape/netscape
Uwaga: nie instaluj Netscape 4.80 w Mandrake 8.1. Tam lepiej zostaw oryginalną wersję 4.78 (spolszczoną).
Instalacja przeglądarki Opera
Płytki instalacyjne od wersji Mandrake 9.2 (Relase 7) (oraz nowsze Mandrake/Mandriva) zawierają instalkę przeglądarki Opera. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by pobrać ją z domowej strony. Instalacja z paczki rpm jest bardzo łatwa. Po ściągnięciu pliku np. na Desktop (można być zalogowanym jako zwykły użytkownik), należy kliknąć w paczkę rpm lewym przyciskiem myszy i wykonywać polecenia (między innymi trzeba podać hasło roota). Jedynym problemem jest konieczność ręcznego utworzenia skrótu na Desktopie: kliknij prawym przyciskiem myszy w Desktop, wybierz Nowy, Uruchom Aplikację i w ścieżce dostępu wpisz /usr/bin/opera . Można też pobrać ze strony http://operapl.net/pobierz/ polski plik językowy, by uzyskać polskie napisy oraz komunikaty.
Program antywirusowy RavAntiVirus
Ravantivirus dla Linuksa jest rozpowszechniany bezpłatnie w wersji 30 dniowej. Jest dobry w wyszukiwaniu różnego rodzaju trojanów i innych robali, których działanie zmniejsza bezpieczeństwo Twojego komputera. Przy okazji potrafi przeskanować partycje FAT. Nie zauważyłem by działał monitoring. Wadą programu jest bardzo wolne skanowanie dysku. Po pobraniu ze strony domowej należy zainstalować go jak inne pliki *.rpm. Na koniec wystarczy odszukać (jako root) katalog /usr/local/rav8/bin/ i uruchomić plik ravlin8 (poleceniem ./ravlin8).
Uwaga: w pliku /root/.rav8/report zapisywane są raporty ze skanowania, natomiast w katalogu /root/.rav8/quarantine są umieszczone zarażone pliki.

Inny antywirusowy program na Linuksa to F-Prot dostępny na stronie http://www.f-prot.com/
Instalowanie programu WPKontakt w wersji dla Linuksa Konverse
Opis dotyczy tylko Mandrake 8.1, gdyż nowsze wersje czyli np. Mandrake 8.2, 9.x, 10.x mają GRABERA (bardzo podobnego do Konverse).

Po instalacji wykonaj nowy skrót na PULPICIE (kliknij prawym przyciskiem myszy, wybierz NOWY, URUCHOM APLIKACJĘ i w ścieżce dostępu wpisz /usr/bin/konverse ).
Uwaga: podczas konfigurowania połączenia należy podać (od góry): login (ten z wp.pl), hasło, jeszcze raz login, a na koniec adres serwera: jabber.wp.pl
Gadu-Gadu w wersji dla Linuksa pod programem Kadu. Uwaga: uniwersalne, linuksowe programy GAIM, KOPETE mają zaimplementowaną obsługę protokołu Gadu-Gadu i sprawdzają się w podstawowych zadaniach.
W razie problemów z GG poczytaj stronkę: www.gadu-gadu.pl/pomoc-faq.html#12 - oto cytat: "Administrator sieci musi tak ustawić proxy/firewall, aby przepuszać ruch sieciowy przez port 8074 na adresy IP: 217.17.41.82 i 217.17.41.84. Jeżeli polityka bezpieczeństwa wyklucza bezpośrednią komunikację użytkowników przez taki port, należy ustawić proxy aby udostępniał protokół CONNECT z portem 8074.".

Zauważyłem, że nie należy aktualizować systemu przed zainstalowaniem, skonfigurowaniem i uruchomieniem Kadu. Jest to niestety kłopotliwe i na razie nie znam rozwiązania tego problemu - jedyne co mogę, to zainstalować na nowo system i... w pierwszej kolejności (po skonfigurowaniu połączenia z Internetem) skonfigurować Kadu. Uwaga: instalację i pierwsze uruchomienie wykonaj pod KDE, odpalając instalkę pod zwykłym userem i co ważne(!) w trakcie połączenia z Internetem!

Po zainstalowaniu Kadu nie pojawią się ikonki umożliwiające uruchomienie programu. Wykonaj więc (po instalacji programu ;) samodzielnie nową ikonkę na Desktopie: kliknij w Desktop prawym przyciskiem myszy i wybierz wybierz NOWY- URUCHOM APLIKACJĘ- i w ścieżce dostępu wpisz: /usr/bin/kadu

Jeżeli Twój GG zachowuje się nieprawidłowo i po otrzymaniu wiadomości od osoby, której nie mamy na liście kontaktów ikona koperty mruga uporczywie - należy zamknąć Kadu i usunąć plik /home/antek/.gg/kadu.msg

Mandrake10.x/Mandriva

Kadu pod Mdk 10.x wypuściło wersję kadu-0.4.2.tar.gz z dodatkowymi bibliotekami, dzięki czemu jest możliwa instalacja na różnych okienkach (nie tylko KDE). Instalacja jest skomplikowana, wymaga połączenia z Internetem (do zassania niezbędnych dodatków). Opis w magazynie Komputer Świat EXPERT str. 82-83.

Dostępny na serwerze KADU instalator nie robi problemów. Zaniepokojenie może jednak wzbudzić... duża ilość instalek poszerzających możliwości Kadu. Nowicjuszom polecam, by instalowali na początek tylko wersję podstawową czyli:
Mandriva 2006: kadu-0.4.3-2.mdk2006.i586
Mandrake 10.2/Mandriva 2005: kadu-0.4.1-1.mdk102.i686
Mandrake 10.1: kadu-0.3.9-2mdk.i586
Mandrake 10.0: kadu-0.3.8-3mdk.i586

Mandrake 9.2

Dostępne na serwerze KADU wersje programu działają sprawnie. Mam tu na myśli: kadu-0.3.6-1mdk oraz kadu-0.3.7-1mdk. Konfigurację Kadu na komputerze dostępowym (SDI) opisałem poniżej (dla wersji Mandrake 9.0). Natomiast na kliencie (w domowej sieci) program nie wymaga specjalnej konfiguracji połączenia z Internetem.

Mandrake 9.1.

Kadu 0.3.3 podobno specjalnie utworzone dla Na Mandrake 9.1 nie spełnia swoich funkcji prawidłowo. Polecam wersję: kadu-0.3.4-1mdk.i586.rpm do pobrania z serwera KADU. Konfigurację Kadu na komputerze dostępowym (SDI) opisałem poniżej (dla wersji Mandrake 9.0). Natomiast na kliencie (w domowej sieci) nie zdołałem skonfigurować programu (sztuka ta udała się dopiero, gdy na Mandrake 9.2 zainstalowałem Kadu-0.3.6-1).

Mandrake 9.0.

Jeżeli masz Mandrake 9.0 to zainstaluj pakiet kadu-0.3.2-1mdk9 do pobrania z serwera KADU. Ponieważ Kadu od wersji kadu-0.3.2*.rpm bez problemu sam ładnie się instaluje i konfiguruje, nie widzę powodu, by opisywać go. Po instalacji wykonaj na pulpicie skrót (po kliknięciu prawym przyciskiem myszy) z ścieżką dostępu /usr/bin/kadu. Teraz skonfiguruj Kadu (przykład z komputera dostępowego łączącego się z Internetem poprzez SDI): MENU KADU- KONFIGURACJA- SIEĆ- włącz DCC AKTYWNE oraz wyłącz WYKRYWANIE ADRESU IP DLA DCC . Wpisz adres IP (ten od TPSA, który przydzielono Tobie wraz z usługą SDI). Na zakładce SIEĆ: wybierz wersję nieaktywny FORWARDING... i aktywny DOMYŚLNY SERWER. . W razie problemów zaglądnij na strone domową http://kadu.net . Natomiast na kliencie (w domowej sieci) nie zdołałem skonfigurować programu (sztuka ta udała się dopiero, gdy na Mandrake 9.2 zainstalowałem Kadu-0.3.6-1).

Jak widzisz, w Mandrake 9.x podczas instalacji program Kadu nie wymaga powłoki tekstowej, gdyż jest już dobrze zaprojektowany. Niestety pod Mandrake 8.1 trzeba użyć starszej, niezbyt dopracowanej wersji na której twórcy Kadu dopiero się uczyli.

Mandrake 8.1.

Poniżej opisuję starszą wersję programu przeznaczonego pod Mandrake 8.1 - komputer z Pentium II400. Pobierz ze strony Kadu pliki kadu-0.1.8-2mdk oraz libgg-0.9.0-4mdk oraz libgg-devel-0.9.0-4mdk. Jeżeli nie zadziałają w/w pliki, to ze strony domowej Kadu wybierz właściwe (zwróć uwagę na nazwy plików *.rpm - jest w nich informacja o sprzęcie np. i686). Aby uzyskać informację o swoim sprzęcie - wydaj polecenie (jako root): env i szukaj linii opisującej HOSTTYPE lub MACHTYPE. Sposobów uzyskania informacji o procesorze jest wiele, generalnie wystarczy, że zapamiętasz, iż Pentium to i586, PII to i686, P!!! to i786, PIV to i886.

Skoro pobrałeś właściwe pliki - czas na instalację i konfigurowanie.
- Uruchom instalację plików z linii poleceń (jako root) w następujacej kolejności:
  rpm -i libgg-*mdk.i686.rpm
  rpm -i libgg-devel-*mdk.i686.rpm
  rpm -i kadu-*mdk.i686.rpm
  Oczywiście można skopiować pliki na Desktop KDE i... z konta zwykłego użytkownika kliknąć w plik. Resztę zrobi za nas system ;)
  Teraz uruchom powłokę tekstową (miłośnicy okienek jak widać muszą nauczyć się podstaw składni poleceń). Jeżeli byłeś zalogowany jako root to wyloguj się do pozycji zwykłego użytkownika. Czemu? Gdyż będziesz tworzyć pliki i katalogi, a wiąże się to z automatycznie nadawanym prawem właściciela.
- Przyjmuję, że jesteś zalogowany jako użytkownik antek. Utwórz katalog /home/antek/.gg poleceniem md /home/antek/.gg Kropka przed gg oznacza atrybut ukrycia.
- Przyjmuję, że jesteś zalogowany jako użytkownik antek. Wejdź do katalogu /home/antek/.gg poleceniem cd /home/antek/.gg
- Przyjmuję, że jesteś zalogowany jako użytkownik antek. Utwórz plik /home/antek/.gg/config poleceniem touch /home/antek/.gg/config . Następnie, używając polecenia mcedit /home/antek/.gg/config - wpisz do niego dwa wiersze:
  uin 9160093
  password gukoh16a
  Oczywiście zamiast 9160093 podaj swój nr GG i zamiast gukoh16a - swoje hasło :)
- Przyjmuję, że jesteś zalogowany jako użytkownik antek. Utwórz plik /home/antek/.gg/userlist poleceniem touch /home/antek/.gg/userlist W nim program Kadu zapisze dane Twoich znajomych. Ale o tym za chwilę...
- Przyjmuję, że jesteś zalogowany jako użytkownik antek. Utwórz katalog /home/antek/.gg/history poleceniem md /home/antek/.gg/history
- Utwórz skrót na pulpicie KDE (kliknij prawym przyciskiem myszy w Desktop, wybierz UTWÓRZ NOWE, SKRÓT DO APLIKACJI, w URUCHOM wpisz ścieżkę dostępu do pliku uruchamiajającego Kadu czyli /usr/bin/kadu ) Oczywiście można uruchomić program poleceniem (w powłoce tekstowej jako root) ./kadu (będąc w katalogu /usr/bin ). Jak zauważyłeś konfiguracja dotyczy komunikatora zainstalowanego na komputerze dostępowym do Internetu. Niestety, nie uzyskasz połączenia jeżeli masz komputer-klient w domowej sieci. Ta sztuka uda się dopiero od Mandrake 9.2.
- Po uruchomieniu Kadu popraw belkę OFFLINE na ONLINE i poproś znajomego, aby wysłał do Ciebie list. Najszybciej i najprościej będzie, aby Twój znajomy pracował na windowsowym Gadu-Gadu. Czemu? Gdyż tylko w nim jest wygodna opcja SZUKAJ ZNAJOMEGO - co niestety jest dotkliwym brakiem w tej wersji Kadu. Teraz gdy widzisz na swoim Kadu nowego użytkownika, wystarczy wybrać z menu podręcznego ADD USER i ... sprawdzić jak wyglada plik userlist (pamiętasz jak go utworzyłeś?). Od teraz mając wzorzec wpisu możesz dopisywać nowych znajomych do tego pliku. Jeżeli masz problemy z plikiem userlist, to skopiuj mój plik lub przepisz zawartość: XXX;YYY;Mirek;;;;9160093 (pod spodem, w nowym wierszu wpisz kolejnego znajomego). Wyjaśnienie: wpisy XXX oraz YYY dotyczą nazwy klienta i nie jest wymagana ich rzetelność, ani prawdziwość (możesz zostawić XXX;YYY). Słowo Mirek zostanie wyświetlone na panelu Twojego Kadu. Numer klienta na końcu dodaj zgodnie z informacjami od kolegów.
Ponieważ Kadu w wersji 0.1.8 jest lekko muzealny, nie dziw się, że nie działają polskie czcionki, emotikony itd.

Przydatne skróty klawiszowe:
CTRL ENTER - wysyłanie listu z panelu ODPOWIEDZ
ALT S - wysyłanie listu z panelu CZAT (ALT lewy).

*

Program EKG, czyli GaduGadu działający w konsoli. Jego domowa strona to http://dev.null.pl/ekg/ lub http://ekg.chmurka.net/ . Wersja z maja 2004 ma numer 1.5rc2 . Osobiście nie testowałem tego, ale mam notatki od anonimowego internauty. Na Mandrake 8.1 zainstalował gcc, ncurses, ncurses-devel oraz ekg1.0.tar.gz. Podobno nie należy instalować gcc 2.95 (mogą wystąpić problemy). Wskazane są: 2,96 lub 3.0.

Należy rozpakować plik poleceniem:
tar -zxf ekg1.0.tar.gz

Przechodzimy do katalogu /ekg1* zleceniem:
cd ekg1*

I pozostaje nam konfiguracja i instalacja programu:
./configure
lub gdy chcemy instalować program w katalogu domowym:
./configure --prefix=$HOME/ekg

make

I jako root:
make install

Jeżeli instalowane było w katalogu domowym, to można dla wygody utworzyć sobie link symboliczny, by za każdym razem nie trzeba wchodzić do katalogu /home/antek/ekg/bin i uruchamiać tam plik ekg:
link -s /home/antek/ekg/bin/ekg gg

Teraz wystarczy wpisać polecenie: gg

*

Instalowanie GG ze źródeł opisano w artykule CHIP SPECJAL Wiosna 2003, str. 61.
Instalowanie przeglądarki graficznej CompuPic.
Jeżeli pracujesz na starszym Linuksie i nie masz wbudowanej przeglądarki obrazków to CompuPic jest ciekawym programem. Mając KDE 3.x (i nowsze) nie ma potrzeby instalować CompuPic, gdyż w KDE 3 standardowo umie wyświetlać miniaturki obrazków (gdy tego nie robi, to znaczy, że trzeba poprawić parametr w opcjach).

Ze strony www.photodex.com/downloads/index.html pobierz dla Linuksa odpowiednią instalkę. Polecam w formacie *.tar.gz. Po ściągnięciu należy (jako root) skopiować ją do katalogu /usr/local i rozpakować zleceniem tar zxpvf compupic*.tar.gz . Następnie będąc w katalogu /usr/local/compupic-5.1.1063-i386-Linux wpisz ./compupic-install (ENTER) . Pojawi się docelowy katalog /etc/local/compupic ze startowym plikiem compupic

Katalog /usr/local/compupic-5.1.1063-i386-Linux jako roboczy (i już niepotrzebny) należy usunąć. Tym bardziej, że posiada bit SUID, który ze względu bezpieczeństwa nie powinien tam zostać. Można ewentualnie usunąć ten nieszczęsny bit poleceniem:
chmod u-s /usr/local/compupic-5.1.1063-i386-Linux
Nie zapomnij skasować niepotrzebnej paczki tar.gz z instalką compupic.

Następnie jako zwykły użytkownik np. antek utwórz w katalogu domowym np. /home/antek plik o dowolnej nazwie np. compu zawierający treść:
#!/bin/sh
cd /usr/local/compupic
kdesu ./compupic
Nadaj mu prawo 755 antek.antek . Przypominam składnię poleceń: tworzymy pusty plik poleceniem touch compu , prawa to: chmod 755 compu , chown antek.antek compu . Zostało tylko utworzenie ładnego skrótu na pulpicie KDE: w ścieżce dostępu wpisz /home/antek/compu . Po kliknięciu w ikonkę skrypt compu uruchomi panel do wprowadzenia hasła roota i odpali compupic

Otrzymałem z netu informację, że na Mandrake 9.2 nie da się zainstalować programu CompuPic, gdyż nie ma właściwych kompilatorów. Nie sprawdzałem tego, gdyż KDE w Mandrake 9.2 ma podgląd miniaturek obrazków, więc CompuPic stał się niepotrzebny.
Instalowanie programu do kontroli sieci N_M_A_P.
Aby mieć możliwość testowania zabezpieczeń komputerów w sieci, należy zaopatrzyć się w program, który umie skanować porty na różne sposoby. Pobierz z witryny www.insecure.org pliki n_m_a_p-3*.i386.rpm oraz nakładkę umożliwiająca pracę w okienkach (np. KDE) n_m_a_p-frontend-3*.i386.rpm . Potraktuj pliki jak zwykłe instalki rpm.

Aby odpalić program w powłoce tekstowej użyj jako root polecenia /usr/bin/nmap (i przeglądnij zestaw opcji). Proponuję taki wpis:
nmap -v -P0 -O 213.124.152.65 (uwaga: -P0 zero, następnie -O czyli duża litera).
Aby rozpoznać rodzaj systemu na którym jest osadzony serwer np. Microsoftu wykonaj:
- nmap -sS -O -p80,81 www.microsoft.com (O czyli duża litera).
- Aby uruchomić program pod okienkami (np. KDE) wybierz jako root /usr/bin/nmapfe
Co ciekawe - możesz utworzyć na pulpice skrót i umożliwić zwykłemu użytkownikowi uruchomienie programu (w wersji okrojonej).
Jeżeli chcesz uzyskać zamianę adresu IP na adres domenowy wpisz nmap -sL 217.96.17.100 . Przyda się, gdy będziesz potrzebował znać swoją domenę od TPSA, który został Ci przydzielony razem z IP w ramach usługi SDI-HIS.

Wykonałem tłumaczenie helpa z nmapa. Do pobrania tutaj.

Polecam fajne stronki o skanowaniu:
http://www.linuxpub.pl/man/scan/
http://www.linuxpub.pl/man/sif/
Możesz je także pobrać z mojego archiwum: str. 1, str. 2.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się czegoś o wybranym porcie - zaglądnij na stronę: http://www.portsdb.org/bin/portsdb.cgi
Instalowanie programu S_N_I_F_F_I_T.
Podczas konfigurowania ściany ogniowej staniesz czasami przed problemem ustalenia portów, na których łączą się wybrane programy w komputerach Twojej sieci. Wówczas przyjdzie z pomocą programik S_N_I_F_F_I_T. Niestety, strona domowa programu już nie istnieje i pliki trzeba wyszukiwać na niezależnych serwerkach. Program umie wykonać: monitorowanie ruchu w podsieci wskazując kto i z kim (oraz na jakich portach, przy pomocy jakich haseł ;)

Wersję 0.3.7.beta instalujemy jak zwykły plik *.rpm . Bez problemów zainstalowałem program na Mandrake 8.1, natomiast na 9.x nie udała mi się ta sztuka. Uruchamiamy jako root poleceniem ./sniffit -I (duże i) będąc w katalogu /usr/bin/
Kończymy pracę skrótem klawiaturowym CTRL Z lub CTRL C

Wersję 0.3.5 zainstaluj z paczek tar (źródło plus łata)
Wykonaj jako root:
tar -zxvf sniffit.0.3.5.tar.gz
tar -xvf sniffit.0.3.5.p1.tar
cp sniffit.0.3.5.patch.1 sniffit.0.3.5
cd sniffit.0.3.5
patch < sniffit.0.3.5.patch.1
Następnie przeprowadź instalację:
./configure
make
cp sniffit /usr/bin
Program uruchamiamy będąc (jako root) w katalogu /usr/bin poleceniem ./sniffit -i 192.168.0.3 - oczywiście nr IP jest przykładowy. Jeżeli nie podasz opcji, to pojawi się (jak w -help) zestaw możliwych wszystkich parametrów zlecenia.
Kończymy pracę skrótem klawiaturowym CTRL Z lub CTRL C
Jako ciekawostkę podam, że w Mandrake 9.0 czasami biblioteki gcc pasują do kompilacji, a czasami nie. Trzeba się pomęczyć i mieć szczęście ;-( Znalazłem sposób, aby w wprowadzić do systemu właściwe kompilatory C oraz C++, choć przyznaję, że do dzisiaj nadal nie wiem, które konkretnie należy wybrać :( Po prostu w czasie instalacji na pierwszym panelu wyboru pakietów zaznaczyłem grupę PROGRAMOWANIE (kilkaset MB, łacznie z... MYSQLem, który oczywiście jak nie jest potrzebny, to powinien zostać odinstalowany).
Darmowy pakiet Open Office to doskonała alternatywa dla drogiego MSOffice. Domowa strona projektu http://www.openoffice.org nie interesuje nas zbytnio, gdyż nie ma na niej pakietu dostosowanego do specyfiki klienta polskiego. Zajął się tym właściciel witryny http://www.ux.pl/openoffice/ , który udostępnił instalkę do pobrania oraz umożliwia zakup płytki dla leniwych. Instalki możesz też znaleźć na płytkach dostarczanych wraz z czasopismami komputerowymi.
Poniższy opis dotyczy wersji 1.1, ale nie powinno to mieć znaczenia, gdyż nowsze wersje Open Office tak samo się instalują. Jeżeli zainstalowałeś oryginalnego (z płytek instalacyjnych Linuksa) Open Office'a, to czas go usunąć. W okienkach KDE robi się to bardzo łatwo: -K- KONFIGURACJA- PAKIETY- USUWANIE OPROGRAMOWANIA- (ten sam panel uzyskasz odpalając jako root zlecenie mcc lub /usr/sbin/rpmdrake-remove --root . Teraz wystarczy wpisać na panelu ZNAJDŹ W NAZWACH słowo OpenOffice i kliknąć w przycisk USUŃ.

Paczkę (z nową instalką OpenOffice) tar rozpakuj zleceniem tar zxpvf nazwapaczki lub w okienkach KDE zwykłym zleceniem z menu podręcznego. Teraz chwila uwagi: zainstalujemy OpenOffice w katalogu domowym usera np. antek. Oznacza to, że inny user tego samego Linuksa nie będzie mógł (przy standardowych ustawieniach) odpalić programu. Dodatkowo, jeżeli zamontowałeś partycję /home jako noexec, to nawet jako user antek nie uruchomisz programu. Rozwiązaniem problemu jest instalacja (pod rootem) OpenOffice w wersji serwerowej w katalogu /bin lub /usr/bin i instalowanie OpenOffice przez zwykłych userów w swoich domowych katalogach w wersji klienckiej. Tutaj omawiam instalację najprostszą - instalacja odbędzie się w katalogu domowym usera antek i tylko on będzie ją mógł uruchomić.

Po rozpakowaniu, jako user antek odszukaj ikonkę setup (/home/antek/openoffice/normal/setup). Podczas instalacji nie zgadzaj się na używanie JAVA (w wersji OO 1.1 są problemy z JAVA). Przyjąłem, że instalacja przebiegła bez zakłóceń. Problemem jest (jak w innych programach np. Netscape) brak ikonek umożliwiających otworzenie programu.
- Kliknij prawym przyciskiem myszy w Desktop - pojawi się menu wyboru. Wybierz: -UTWÓRZ NOWE- SKTÓT DO PROGRAMU. Na zakładce Ogólne wpisz OPEN OFFICE, a na zakładce URUCHOM podaj ścieżkę: /home/antek/.openoffice/program/soffice
- Kliknij prawym przyciskiem myszy w Desktop - pojawi się menu wyboru. Wybierz: -UTWÓRZ NOWE- SKTÓT DO PROGRAMU. Na zakładce Ogólne wpisz EDYTOR TEKSTU, a na zakładce URUCHOM podaj ścieżkę: /home/antek/.openoffice/program/swriter
- Kliknij prawym przyciskiem myszy w Desktop - pojawi się menu wyboru. Wybierz: -UTWÓRZ NOWE- SKTÓT DO PROGRAMU. Na zakładce Ogólne wpisz ARKUSZ KALKULACYJNY, a na zakładce URUCHOM podaj ścieżkę: /home/antek/.openoffice/program/scalc
- Kliknij prawym przyciskiem myszy w Desktop - pojawi się menu wyboru. Wybierz: -UTWÓRZ NOWE- SKTÓT DO PROGRAMU. Na zakładce Ogólne wpisz PREZENTACJE, a na zakładce URUCHOM podaj ścieżkę: /home/antek/.openoffice/program/simpress
*

Powyższa instalacja jest prosta, ale umożliwia uruchamianie programu tylko przez jednego usera. Można zainstalować program OpenOffice tak, aby każdy linuksowy user mógł go użyć. W tym celu wykonaj instalację tzw. "serwerową", a potem "kliencką". Mając Mandrake/Mandriva wybierz niższy poziom bezpieczeństwa (zleceniem msec 3). Jest to niezbędne, gdyż przy wyższym poziomie bezpieczeństwa zostanie odcięty dostęp zwykłego usera do newralgicznych katalogów systemu. Jak więc widzisz, nie należy instalować zbędnych programów na serwerze dostępowym do Internetu (nawet biurowych). Wykonaj instalację "serwerową" zleceniem:
./setup -net
Zwróć uwagę na zapis ./ czyli uruchomienie plików wykonywalnych. Program OpenOffice zainstaluje się w katalogu /usr/local/openoffice . Teraz, aby zwykły użytkownik (user) mógł go używać, z jego konta uruchom zlecenie:
cd /usr/local/openoffice;./setup
lub
/usr/local/openoffice/setup
Po wpisaniu tego zlecenia możesz dokończyć instalację OpenOffice dla użytkownika.
Czytnik Adobe Reader jest łatwy w instalacji. Pobierz ze strony producenta plik w formacie RPM. Następnie zainstaluj paczkę rpm (np. jako root zleceniem: rpm -i nazwapaczki.rpm). Program zainstaluje się w katalogu /usr/local/Adobe/Acrobat7.0/. Wykonaj na Desktopie skrót do programu: kliknij prawym przyciskiem w Desktop, UTWÓRZ NOWE, PLIK, SKRÓT DO PROGRAMU, zakładka PROGRAM, POLECENIE i w ścieżce dostępu wpisz:
/usr/local/Adobe/Acrobat7.0/bin/acroread
Pakowanie i rozpakowanie programem rar pod Linuksem to czynność niezbędna do opanowania, zwłaszcza gdy masz częsty kontakt z Windows mi.
Zanim pobierzesz instalkę wykonaj na Desktopie (usera np. antek) nowy katalog o nazwie np. dorozpakowania zleceniem:
cd /home/antek/Desktop;mkdir dorozpakowania
średnik czyli ; pozwala połączyć dwa zlecenia (cd oraz mkdir) w jedno.

Pobierz RARa ze strony domowej programu. Umieść paczkę tar.gz w katalogu dorozpakowania

Rozpakuj pobraną paczkę zleceniem:
cd /home/antek/Desktop/dorozpakowania
oraz
tar zxpvf nazwapaczki.tar.gz
Pamiętaj, by zlecenie wydawać z poziomu gdzie umieściłeś paczkę tar.gz

Pojawi się katalog /home/antek/Desktop/dorozpakowania/rar, a w nim między innymi 3 pliki, które trzeba pokopiować do systemu. Zgodnie z zawartością pliku Makefile wykonaj jako root zlecenia:
cd /home/antek/Desktop/dorozpakowania/rar
cp rar unrar /usr/local/bin
cp rarfiles.lst /etc
cp default.sfx /usr/local/lib

Tym sposobem umieścisz pliki programu RAR we właściwe miejsca w systemie. Do kopiowania można oczywiście użyć przyjaznego programu mc.

Niestety, RAR pod Linuksa działa tylko w powłoce tekstowej, co nie jest trudne, ale u niektórych może wywołać dreszcz obrzydzenia ;). Aby uzyskać opis komend dla programu, można (już jako zwykły user, nie root) wpisać zlecenie rar --help lub unrar --help. Pojawi się opis podobny do niniejszego. Pakujemy zleceniem rar, rozpakowujemy zleceniem unrar. Co więc należy zrobić, by rozpakować paczkę rar przysłaną mailem? To bardzo proste. Umieść ją w jakimś pustym katalogu (np. na Desktopie w katalogu dorozpakowania) i w powłoce tekstowej (jako zwykły user) wpisz zlecenie:
unrar e nazwapaczki.rar
Oczywiście opcji pakowania i rozpakowanie jest dużo więcej, co poznałeś już czytając wynik zlecenia z opcją --help

*

Czy warto nauczyć się wszystkich opcji RAR na Linuksa? Moim zdaniem nie. Uważam, że na Linuksie/Unixie wystarczy znać zlecenie unrar e nazwapaczki.rar. Natomiast ważna jest biegła znajomość programu TAR, gdyż paczki *.tar oraz *.tar.gz można łatwo rozpakować pod Windows programem RAR (uwaga: pod Windows po pierwszym rozpakowaniu tar.gz pojawi się katalog z plikiem bez rozszerzenia - należy nadać temu plikowi rozszerzenie tar i rozpakować po raz drugi). Paczkę TAR rozpakujemy więc na każdym systemie: Unix, Linux, Windows.

Pod Windows twórzmy paczki RAR, natomiast pod Linuksem TAR, a nie będzie problemu z rozpakowaniem na różnych systemach operacyjnych.
Inne programy (narzędzia sieciowe):
- Portsentry oraz psad - podejmują działania po wykryciu skanowania portów
- tripwire - wylicza sumy kontrolne plików w systemie i okresowo porównuje, czy nastąpiła zmiana
- snort - analizuje ruch w sieci w poszukiwaniu sygnałów świadczących o ataku
- logcheck - analizuje logiw poszukiwaniu podejrzanych wpisów
- sniffer etheral
- sniffer ettercap
- sniffer sniffit
- sniffer kismet
- SAINT
- SARA
- NESSUS
- NetStumbler - windowsowe narzędzie do zbierania informacji o sieciach bezprzewodowych, przydatnych do "wpięcia" się w sieć
- Link do zbioru snifferów: http://www.ussrback.com/sniffers/